NGHÒ-HOÄI 19, TUOÅI TREÛ NGAØY CAØNG ÑOÂNG

Taâm Vieät

San Jose muøa thu, trôøi thaät ñeïp. Môùi coù tí maây che phuû maët trôøi, ngöôøi ñòa-phöông ñaõ caûm thaáy phaûi “xin loãi” khaùch ôû xa ñeán, yeâu-caàu “thoâng-caûm” vôùi moät trong maáy ngaøy khoâng ñöôïc öng yù nôi thaønh phoá noåi tieáng laø coù 300 ngaøy naéng treân 365 ngaøy trong moät naêm.

Tuy-nhieân, ba ngaøy ñaïi-hoäi cuûa Nghò-hoäi Toaøn-quoác Ngöôøi Vieät taïi Hoa-kyø, töø 21 ñeán 23 thaùng 10 vöøa qua, ñaõ toû ra raát ñeïp. Töø ñaàu tuaàn tröôùc ñoù, ngöôøi ta ñaõ thaáy ngöôøi cuûa Nghò-hoäi luïc-tuïc veà Thung luõng Hoa vaøng. Tuy ñòa-phöông ñaõ coù saün nhöõng nhaân-vaät cuûa Nghò-hoäi nhö oâng Phaïm Thö Ñaêng, hieän ñang laø moät thaønh-vieân trong Hoäi-ñoàng Thieát keá cuûa Thaønh phoá (City Planning Council), tieáp tay, chöa keå söï coäng-taùc thaân-tình vaø ñaéc löïc cuûa IRCC (oâng Vuõ Vaên Loäc vaø anh Phaïm Phuù Nam), anh Nguyeãn Quoác Huøng, chuû-tòch Ban Chaáp haønh, cuõng ñaõ coù maët töø ñaàu tuaàn, xong ñeán Döôïc-só Nguyeãn Maäu Trinh, Toång-quaûn-trò Nghò-hoäi, OÂB. Nguyeãn Ngoïc Bích, Baø Chi Ray v.v. chöa keå moät phaùi-ñoaøn huøng-haäu ñeán töø Minnesota vôùi nhaø baùo Huyønh Só Nghò vaø nhöõng thaønh-vieân khaùc ñeán töø Massachusetts, Virginia, Georgia, Nam Cali...

Duø nhö Nghò-hoäi ñöôïc tieáng laø giöõ ngöôøi (nhöõng vò nhö cuï Giaùp Ngoïc Phuùc hay cuï Nguyeãn Ñình Kyø hoaëc cöïu-ñaïi-söù Buøi Dieãm ñaõ treân 80 song vaãn moät loøng son saét vôùi toå-chöùc töø naêm 1986, nhaø thô Nguyeãn Vaên Dzónh cuõng xaáp xæ), ta vaãn thaáy moät ñaëc-ñieåm cuûa naêm nay laø thaønh-phaàn treû hieän dieän khaù ñoâng ñaûo. Töø Minnesota, chaúng haïn, ta thaáy coù chò Jasmine Ñinh, hieän laøm phoøng Thöông maïi cuûa Ngöôøi Vieät ôû xöù Vaïn hoà naøy, ngöôøi ñaõ töøng laøm chuû-tòch coäng-ñoàng ôû Song Thaønh (Twin Cities, töùc St. Paul vaø Minneapolis), beân caïnh chò Truùc Ly, moät ngöôøi vöøa nhanh nheïn vöøa vui tính, khoâng keå anh Huyønh Ñaùn, chöa ñaày 20 maø ñaõ laøm chuû moät cô-sôû thöông maïi ñöôïc Website cuûa Carlton College ñeà cao gaàn ñaây. Ngay taïi ñòa-phöông, chò Ñinh Quyeân, ngöôøi ñaõ döï VAYLC (Hoäi-nghò huaán luyeän tuoåi treû laõnh-ñaïo cuûa Nghò-hoäi) naêm ngoaùi, tình nguyeän lo phaàn ghi danh cho suoát ñaïi-hoäi. Nhöng ñaùng keå nhaát coù leõ laø moät phaùi-ñoaøn saùu chò ñeán töø Calgary, Canada, tôùi döï vaø khôûi höùng ñeán noãi caùc chò ñaõ tình nguyeän seõ ñöùng ra toå-chöùc moät hoäi-nghò töông-töï cho tuoåi treû ôû treân xöù laïnh Canada vaø môøi ngöôøi cuûa Nghò-hoäi ñeán tham-gia. Saùu chò (ñöôïc moâ-taû laø “xinh xaén vaø duyeân daùng”) naøy ñeàu laø haäu-dueä thuoäc gia-ñình Thanh-thieáu-nieân Ña Hieäu vaø ñaõ ñöôïc chò Löõ Anh Thö, Toång-thö-kyù Nghò-hoäi, giôùi-thieäu ñeán vôùi ñaïi-hoäi. Ngaøy cuoái cuûa Ñaïi-hoäi, cuõng coøn moät phaùi-ñoaøn goàm ña-soá laø sinh-vieân ñeán töø Monterey, Cali, ñi cuøng vôùi moät giaùo-sö ngöôøi Vieät ôû Monterey Peninsula College vaø maáy baïn Myõ, Trung-hoa, Nepal... ñeán ñeå tìm hieåu theâm veà sinh-hoaït cuûa Nghò-hoäi vì muoán ñem nhöõng sinh-hoaït töông-töï veà ñaïi-hoïc.

Trong ngaøy tieàn-Ñaïi-hoäi, thöù Naêm 20/10, moät soá thaønh-vieân trong Hoäi-ñoàng Ñieàu hôïp Trung-öông (töùc Ban Quaûn-trò Toaøn-quoác cuûa Nghò-hoäi) ñaõ veà tham-gia moät buoåi huaán luyeän nhaèm taïo döïng söï ñoàng-thuaän veà caùc muïc-tieâu cuûa toå-chöùc trong nhöõng naêm tôùi ñaây. Buoåi hoäi-luaän naøy (laøm chung vôùi Patricia Hughes vaø moät nöõ-giaùo-sö ngöôøi Vieät ôû Harvard ra vaø hieän ñang daïy ôû University of San Francisco, vaø chæ keát thuùc vaøo saùng Chuû-nhaät 23/10) laø moät neùt ñaëc-thuø cuûa Nghò-hoäi naêm nay. Moät ñieåm ñaùng noùi nöõa coù leõ cuõng laø söï trôû laïi hoaït-ñoäng cuûa moät soá thaønh-vieân ban ñaàu cuûa Nghò-hoäi: oâng Ñoaøn Ñöùc Phöông (Boston, MA), oâng Huyønh Ngoïc Höõu (San Jose, CA), v.v. OÂng Leâ Höõu Queá (Nghò-hoäi Thanh-nieân Quang Trung), ñeán töø Nam Cali, thì vaän moät loøng trung trinh vôùi Nghò-hoäi. Naêm nay, cuõng coøn coù caû moät vò nöõ ñeán töø Vieät Nam tham-gia Ñaïi-hoäi.

Vaøi thaønh-tích

Ñöôïc hoûi laø Nghò-hoäi naêm nay coù thaønh coâng khoâng, anh Nguyeãn Quoác Huøng treân ñaøi SBTN cho bieát laø Nghò-hoäi ngaøy caøng thu huùt ñöôïc caùc anh chò em treû, thaäm chí ña-soá caùc hoäi-luaän trong Ñaïi-hoäi naêm nay dieãn ra trong tieáng Anh (tuy tieáng Vieät vaãn ñöôïc xen keõ ôû trong ñoù), baøn veà nhöõng ñeà-taøi kyõ-thuaät maø tuoåi treû VN treân ñaát Myõ thöôøng quan-taâm hôn ngöôøi lôùn. Ñoù laø nhöõng vaán-ñeà nhö laøm baùo ñieän-töû (trình baøy: Matt Wilson cuûa toå-chöùc GetActive), caùc vaán-ñeà quaûn-trò (oâng Alan Kumamoto), nhöõng cô-hoäi kinh doanh ôû Myõ (vôùi söï tham-gia cuûa nhöõng coâng-ty nhö haõng baûo hieåm State Farm, Citybank, TJ Maxx, haõng xaây Latco, Vic Capital vaø World Developers Group), hoaëc “Ngöôøi Myõ goác AÙ-chaâu trong Truyeàn thoâng Ñaïi-chuùng” (thuyeát-trình-ñoaøn goàm coù anh Nguyeãn Quí Ñöùc cuûa Pacific Time treân ñaøi KQED, Phöôïng Lyù cuûa tôø Washington Post vaø anh Traàn Ñeä cuûa tôø Viet Mercury). Veà caùc vaán-ñeà coäng-ñoàng, cuoäc hoäi-luaän naêm nay ñaët troïng-taâm vaøo caùc vaán-ñeà söùc khoûe cuûa ngöôøi Vieät treân ñaát Myõ: tham-gia trong thuyeát-trình-ñoaøn ngöôøi ta thaáy coù baø Thoa Nguyeãn, giaùm-ñoác Döï-aùn REACHING Vietnamese Women, coâ Löông Thieân Nhieân thuoäc Sôû Y-teá Quaän Santa Clara, Baø Buøi-Toáng Ngoïc, chuû-tòch Vietnamese REACH for Health Initiative, beân caïnh coâ Phaïm Myõ-Linh thuoäc toå-chöùc tình nguyeän VIVO (Vienamese Volunteers Foundation). Beân caïnh ñoù cuõng coøn coù moät hoäi-luaän noùi veà tín-duïng vaø mua nhaø, vôùi söï tham-gia cuûa baø Julie Sun thuoäc Freddie Mac vaø Bobbie Salgado thuoäc New Century Financial Corporation.

Ñaùng chuù yù cuõng coøn coù moät buoåi hoäi-luaän veà “Ngöôøi Myõ goác AÙ-chaâu trong caùc chöùc-vuï daân-cöû ôû Hoa-kyø” (“Asian Americans in Public Office”). Tham-gia trong cuoäc hoäi-luaän naøy laø nhöõng boä maët töông-ñoái môùi meû nhaát cuûa tuoåi treû Vieät Nam vöøa thaéng cöû trong kyø baàu cöû thaùng 11 naêm ngoaùi (2004). Ngöôøi ta ñeå yù thaáy coù coâ Janet Nguyeãn, nghò-vieân thaønh phoá Garden Grove, Nam Cali, anh Nguyeãn Laân, Hoäi-ñoàng Hoïc-chính khu East Side High School ôû ngay San Jose, oâng Phaïm Thö Ñaêng trong UÛy-ban Thieát-keá Thaønh phoá San Jose, vaø coâ Nancy Yu, thuoäc toå-chöùc AALDEF (Asian American Legal Defense and Education Fund). Rieâng coâ Madison Nguyeãn, ngöôøi vöøa thaéng cöû veû vang vaøo Hoäi-ñoàng Thaønh-phoá San Jose (thaønh-phoá lôùn thöù 3 ôû Cali vaø thöù 11 treân toaøn-quoác Hoa-kyø), thì khoâng hieåu vì lyù-do gì ñaõ khoâng coù maët.

Chuyeän queâ höông

Maëc daàu troïng-taâm cuûa Ñaïi-hoäi naêm nay naëng veà nhöõng quan-taâm cuûa tuoåi treû vaø nhöõng baäc trung-nieân hieän ñaõ laáy xöù naøy laøm queâ höông (vaán-ñeà coâng aên vieäc laøm, mua nhaø, söùc khoûe v.v.), moät quan-taâm haøng ñaàu cuûa nhöõng ngöôøi saùng-laäp Nghò-hoäi caùch ñaây gaàn 20 naêm—“veá queâ höông” trong nhöõng muïc-tieâu chính cuûa toå-chöùc—vaãn khoâng bò laõng queân.

Trong buoåi hoäi-luaän vaøo chieàu thöù Baûy, 22/10, oâng Phaïm Thö Ñaêng ñaõ thay theá oâng Buøi Dieãm (vaøo phuùt choùt vì lyù-do söùc khoûe ñaõ khoâng veà ñöôïc) ñeå trình baày veà chính-saùch cuûa Myõ ñoái vôùi Vieät Nam, töùc hieän-tình bang-giao Myõ-Vieät, vaø oâng Nguyeãn Ngoïc Bích ñaõ noùi veà söï lôùn maïnh cuûa phong traøo Daân-chuû ôû trong nöôùc.

Sau khi duyeät qua lòch-söû bang-giao giöõa hai nöôùc trong nhöõng naêm gaàn ñaây, caû hai dieãn-giaû ñeàu nhaán maïnh vaøo maáy ñieåm chính trong bang-giao giöõa Hoa-thònh-ñoán vaø Haø-noäi: söï giaùn-ñoaïn bang-giao giöõa Myõ vaø Haø-noäi keùo daøi 50 naêm (töø 1945 ñeán 1995) laø moät ngoaïi-leä neân caû hai thuû-ñoâ ñeàu muoán xaây döïng töông-quan naøy leân thaønh moät söï lieân-heä ngaøy caøng beàn vöõng; khaùc vôùi moät soá khoâng ít ngöôøi Vieät haûi-ngoaïi, Hoa-thònh-ñoán ñaõ ñeå ñöôïc chieán-tranh ra ñaèng sau vaø tìm caùch baét tay vôùi Haø-noäi trong moät chính-saùch goïi laø “constructive engagement” (“baét tay” khoâng nhaát thieát vì yeâu thöông gì Haø-noäi nhöng laø ñeå coù theå aûnh-höôûng, “xaây döïng” cho Haø-noäi thaønh moät nhaø nöôùc coù traùch-nhieäm, bieát toân troïng nhöõng cam-keát quoác-teá ôû trong vuøng Ñoâng-Nam-AÙ); do vaäy maø ta phaûi ñeå yù ñeán söï lieân-tuïc trong chính-saùch cuûa Myõ qua nhieàu nhieäm-kyø toång-thoáng (töø Reagan, Bush Cha ñeán Clinton roài Bush Con), chöùng toû ñaây laø moät chính-saùch chung cuûa caû hai ñaûng, Daân-chuû vaø Coäng-hoøa (nhö ta thaáy oâng Clinton ñaõ thaêm Vieät Nam vaøo thaùng 11/2000 vaø ñöông-kim Toång-thoáng Bush cuõng seõ sang Vieät Nam vaøo sang naêm, 2006); Hoa-thònh-ñoán hieän ñang coi chieán-tranh Iraq vaø tình-hình Trung-Ñoâng laø maët traän chính neân chæ quan-taâm vöøa phaûi ñeán Vieät Nam, xem ñoù laø thuoäc moät vuøng oån-ñònh (“zone of stability”) maø hoï khoâng muoán thaáy bò xaùo troän. Caàn hieåu roõ nhö vaäy, ta môùi coù theå tìm caùch aûnh-höôûng ñöôïc chính-saùch Myõ ñoái vôùi Haø-noäi trong luùc naøy vaø trong töông-lai tröôùc maét. Toùm laïi, khoâng phaûi laø ngöôøi Myõ khoâng muoán thaáy coù daân-chuû ôû Vieät Nam song hoï chæ saün saøng thuùc ñaåy nhöõng chính-saùch oân-hoøa, khoâng baïo-ñoäng maø thoâi.

Trong tình-hình ñoù, moät söï ñaùnh giaù ñuùng veà phong traøo Daân-chuû ôû trong nöôùc, theo oâng Bích, laø moät nhu-caàu caáp baùch vaø coù taàm quan-troïng haøng ñaàu. Veà maët naøy, dieãn-giaû cho raèng so vôùi naêm 1975 hay ngay caû 1985, ta coù quyeàn laïc-quan phaàn naøo. Neáu tröôùc naêm 1988 chöa coù phong traøo choáng ñoái töø trong haøng nguõ nhöõng ngöôøi CS hay goác gaùc töø mieàn Baéc thì töø ñoù ta ñaõ thaáy coù hieän-töôïng naøy vaø ngaøy caøng ñoâng ñaûo: Nhoùm Caâu Laïc Boä Nhöõng Ngöôøi Khaùng Chieán Cuõ (Nguyeãn Hoä, Nguyeãn Vaên Traán, Taï Baù Toøng...), roài laây lan ra caû mieàn Baéc (Trung-töôùng Traàn Ñoä, nhieàu töôùng taù veà höu vaø caùc cöïu-chieán-binh, caùc nhaø laõo thaønh caùch maïng v.v.); caùc nhaø trí-thöùc baét ñaàu töø Haø Syõ Phu ñaõ lan ra nhieàu teân tuoåi khaùc maø ngaøy nay haøng chuïc cuoán saùch vaãn chöa ñuû ñeå moâ-taû heát; söï ly khai ñaõ lan töø caùc theá-heä cao-nieân (nhö oâng Hoaøng Minh Chính, oâng Nguyeãn Minh Caàn ôû Nga, nhaø baùo Buøi Tín, nhaø vaên Vuõ Thö Hieân ôû Phaùp, v.v.) ñeán caùc theá-heä treû nhö Leâ Chí Quang, Nguyeãn Vuõ Bình, Nguyeãn Khaéc Toaøn, Phaïm Hoàng Sôn, Phöông Nam Ñoã Nam Haûi ôû ngay trong nöôùc... Ñoù laø chöa keå caùc toân-giaùo ôû Mieàn Nam (nhö Phaät-giaùo Hoøa-haûo, Giaùo-hoäi Phaät-giaùo Vieät Nam Thoáng nhaát, Tin Laønh treân Cao-nguyeân Trung-phaàn v.v.), nghóa laø nhöõng löïc-löôïng coù toå-chöùc, coù quaàn-chuùng beân caïnh nhöõng caù-nhaân tieáng taêm nhö B.S. Nguyeãn Ñan Queá. Thaønh thöû ngöôøi CS raát sôï nhöõng boäc-phaùt nhö Hueá 1993, Thaùi-bình 1997, Uy-noã, Ñoàng-nai, Xuaân-loäc roài Cao-nguyeân Trung-phaàn 2001 vaø thaùng 4/2004 v.v. Hoï laïi caøng sôï nhöõng lieân-keát trong ngoaøi giöõa caùc thaønh-phaàn daân-chuû vôùi nhau. Ñaây, theo oâng Bích, laø moät cô-hoäi maø chuùng ta coù theå vaø caàn naém laáy ñeå laät theá côø, choùng ñem laïi moät söï ñoåi thay caên-baûn trong caùn caân löïc-löôïng giöõa caùc thaønh-phaàn, löïc-löôïng daân-chuû ôû moät beân vaø chính-quyeàn CS ôû moät beân, ñöa ñeán choã ñaåy hoï ra khoûi chính-quyeàn (nhö caùc caùch maïng nhung, cam ôû Ñoâng-AÂu).

Trong phaàn thaûo-luaän, nhieàu ngöôøi ñoàng-yù vôùi caùc phaân-tích treân vaø cuï Leâ Höõu Daûn cuõng leân keâu goïi moïi ngöôøi ñaáu tranh cho vieäc ñoøi laïi teân Saøi-goøn cho thaønh-phoá ñaùng yeâu, thuû-phuû cuûa mieàn Nam. Hoøa-thöôïng Thích Giaùc Löôïng, khi leân phaùt bieåu cuõng cho bieát laø nhö moät tu-só Hoøa-thöôïng khoâng laøm chính-trò nhöng vaãn coù thaùi-ñoä chính-trò vaø hoaøn-toaøn uûng-hoä laäp-tröôøng cuûa Nghò-hoäi trong vaán-ñeà naøy.

Nhöõng tình-caûm saâu ñaäm

Nhöõng tình-caûm saâu ñaäm giöõa Nghò-hoäi vaø ñòa-phöông San Jose coù theå thaáy ñöôïc trong böõa côm thaân-maät do Nghò-hoäi toå-chöùc ôû tieäm Dynasty treân ñöôøng Story vaøo toái thöù Saùu 21/10. Gaàn 300 ngöôøi ñaõ coù maët ñeå laøm thaân vaøo trao ñoåi vôùi nhöõng thaønh-phaàn cuûa Nghò-hoäi coù maët hoâm ñoù. Ngoaøi Daân-bieåu Mike Honda, ngöôøi ta ñeå yù thaáy coù nhieàu boä maët noåi trong coäng-ñoàng San Jose, töø caùc thaønh-phaàn chính-trò, cöïu-quaân-nhaân ñeán caùc boä maët vaên-hoùa, vaên ngheä, töø caùc ngaønh ngheà nhö baùc-só, döôïc-só, nhaø giaùo, nhaø vaên ñeán caùc nhaø sinh-hoaït coäng-ñoàng.

Tröôùc maët cöû-toïa choïn loïc ñoù, ñöông-kim Chuû-tòch Hoäi-ñoàng Ñieàu hôïp Trung-öông Nghò-hoäi ñaõ nhaéc laïi, ñaây laø laàn thöù ba Nghò-hoäi hoïp Ñaïi-hoäi ôû vuøng naøy: laàn ñaàu vaøo naêm 1988 ôû Palo Alto vaø laàn tröôùc, 10 naêm sau ñoù, vaøo naêm 1998 ngay taïi San Jose. Moãi laàn nhö vaäy laø moät laàn Nghò-hoäi ñöôïc laøm thaân vôùi caùc toå-chöùc vaø coäng-ñoàng ñòa-phöông. Ñeå toû loøng bieát ôn, Nghò-hoäi ñaõ taëng hai taám laéc ghi coâng: moät laø ñeå vinh danh caùc coâ thaày thuoäc Trung-taâm Vieät-ngöõ Vaên Lang (ñaõ kieân trì daïy trong hôn hai thaäp nieân ñeå cho con em chuùng ta giöõ gìn tieáng Vieät) vaø moät taëng Trung-taâm IRCC ñaõ phuïc vuï coäng-ñoàng gaàn nhö töø ngaøy ñaàu, giöõ cho tieáng noùi cuûa ngöôøi Vieät ñeán ñöôïc vôùi coäng-ñoàng chính-maïch ôû trong vuøng Vònh.

Ngaøy hoâm sau, toái thöù Baûy 22/10, moät phaùi-ñoaøn huøng-haäu cuûa Nghò-hoäi laïi coù maët vaø ñöôïc tieáp ñoùn aân-caàn ôû böõa côm gaây quyõ cuûa Taäp-theå Chieán-só VNCH taïi nhaø haøng Thaønh Ñöôïc ôû Milpitas (Taäp-theå cuõng hoïp Ñaïi-hoäi ôû San Jose vaøo ba ngaøy 21 ñeán 23/10). Moät phaùi-ñoaøn Nghò-hoäi khaùc cuõng sang laøm thaân ôû böõa côm cuûa Viet Heritage Society cuûa Baùc-só Nguyeãn Xuaân Ngaõi.

Chuû-nhaät 23/10, sau khi keát thuùc Ñaïi-hoäi, nhieàu ngöôøi trong Nghò-hoäi ñeán vieáng thaêm cô-sôû IRCC cuûa cöïu-ñaïi-taù Vuõ Vaên Loäc. Nôi ñaây, anh Phaïm Phuù Nam cho trình chieáu moät video môùi hoaøn-thaønh veà nhöõng ngaøy cuoái cuøng cuûa mieàn Nam töï do. Sau ñoù, phaùi-ñoaøn ñöôïc höôùng-daãn sang coi Baûo-taøng-vieän Thuyeàn-nhaân vaø Quaân-löïc VNCH, moät döï-aùn raát coâng-phu vaø ñang mau choùng trôû thaønh moät ñieåm thu huùt lôùn cuûa San Jose. Cuõng taïi ñaây, ngöôøi Nghò-hoäi ñöôïc gaëp laïi cöïu-Thieáu-töôùng Buøi Ñình Ñaïm cuõng nhö moät phaùi-ñoaøn cuûa Taäp-theå CSVNCH vôùi nhöõng boä maët thaân quen nhö cöïu-Ñaïi-taù Mai Vieát Trieát ñeán töø Paris, v.v.

Ña-phaàn nhöõng sinh-hoaït noùi treân ñeàu ñaõ ñöôïc ghi laïi qua oáng hình camera cuûa oâng Phaïm Boäi Hoaøn, moät cameraman kyø cöïu cuûa CBS ñaõ töøng laøm vieäc qua saùu ñôøi Toång-thoáng Myõ ôû Toøa Baïch-oác, vaø anh Voõ Thaønh Nhaân ñeå ñöa leân chöông-trình “APAs on the Hill” (“Nhöõng ngöôøi Myõ goác AÙ-chaâu treân Quoác-hoäi Hoa-kyø”), moät chöông-trình môùi nhaát cuûa VATV laøm chung vôùi Nghò-hoäi vaø trình chieáu treân heä-thoáng truyeàn hình toaøn-quoác SBTN (Ñaïi-hoäi 19 cuûa Nghò-hoäi ñaõ chieáu hoâm thöù Naêm 27/10 vöøa qua).

[Posted 11/10/05]